OpenAI, Google va Microsoft sun'iy intellekt uchun yagona cheklov standartini joriy qilmoqda

OpenAI, Google, Microsoft va Anthropic kompaniyalari nashriyotlar va veb-sayt egalari o'z kontentining sun'iy intellektni o'rgatishda ishlatilishini cheklashlari uchun yangi yagona standartni qabul qilishlarini e'lon qilishdi. IETF doirasida taklif etilgan ushbu tizim har bir kompaniya uchun alohida sozlama o'tkazish zaruratini yo'q qiladi.

• Yagona 'policy token' signali saytning robots.txt fayli orqali boshqariladi.
• Nashriyotlar o'z kontentini barcha AI kompaniyalari uchun bir vaqtda cheklashi mumkin.
• Standart qidiruv tizimidagi reytingga ta'sir qilmaydi, faqat AI o'rgatilishini tartibga soladi.
• Anthropic allaqachon ushbu tizimni qo'llab-quvvatlamoqda, boshqalar yaqin oylarda qo'shiladi.

Yangi standart qanday ishlaydi? Hozirgi kunda veb-sayt egalari o'z ma'lumotlarini har bir AI kompaniyasining kroulerlari (botlari) uchun alohida cheklashga majbur. Anthropic kompaniyasi texnik rahbari Kevin Kelli tomonidan taklif etilgan ushbu yechim robots.txt faylida yagona token ko'rinishida joylashtiriladi. Bu orqali nashriyotlar o'z sayti qaysi maqsadda ishlatilishini (masalan, faqat qidiruv uchun yoki AI o'rgatish uchun) aniq belgilab olishlari mumkin. Microsoft va Google ushbu mexanizm qidiruv natijalaridagi ko'rinishga ta'sir qilmasligini ta'kidlamoqda. Microsoft hatto 'AI grounding' (ma'lumotlarni tekshirilgan manbalar bilan bog'lash) va 'AI training' (o'rgatish) jarayonlari uchun alohida sozlamalarni taqdim etishini bildirdi.

Kelajakdagi rejalar va raqobatchilar Anthropic ushbu signalni allaqachon qabul qildi, OpenAI esa kelgusi oylarda joriy etishini ma'lum qildi. Google va Microsoft esa 2025-yildan boshlab to'liq moslashuvni rejalashtirmoqda. Meta kompaniyasi ham ushbu tashabbusni qo'llab-quvvatlashini bildirdi, biroq ularning tizimida bu qachon amalga oshirilishi hozircha noma'lum. Ushbu qadamlar nashriyotlarning o'z kontentini noqonuniy o'zlashtirishga qarshi kurashining natijasidir. Avvalroq Cloudflare kabi kompaniyalar avtomatik ravishda AI botlarini bloklaydigan vositalarni joriy etgan edi.

O'zbekistonlik nashriyotlar uchun ahamiyati O'zbekistondagi axborot resurslari va kontent yaratuvchilari uchun bu yangilik o'z intellektual mulklarini himoya qilishda katta yengillik yaratadi. Har bir AI kompaniyasi bilan alohida muloqot qilish yoki murakkab texnik sozlamalar o'tkazish o'rniga, sayt egalari yagona standart orqali o'z kontentining AI tomonidan qayta ishlanishini nazorat qilishlari mumkin. Bu, ayniqsa, mualliflik huquqi himoyasi muhim bo'lgan ommaviy axborot vositalari uchun dolzarbdir.