Beget kiberhujumi: Rossiyaning yirik hostingi qanday ishdan chiqdi va sayt egalari uchun saboqlar

Rossiyaning eng yirik hosting provayderlaridan biri Beget 2-noyabr tunida kiberhujumga uchradi. Kompaniya rasmiy saytidagi bayonotga ko‘ra, hujumchilar boshqaruv serverlariga kirib, serverlardagi ma’lumotlarni o‘chirishga mo‘ljallangan zararli dasturni ishga tushirgan. Natijada virtual hosting, pochta va boshqariladigan serverlardagi minglab saytlar bir necha kun ishlamay qoldi.

Voqealar xronologiyasi (Moskva vaqti bilan)

• 2-noyabr, ~02:00 — hujum boshlangan (taxminiy vaqt)
• 02:30 — ma’lumotlarni o‘chiruvchi dastur ishga tushirilgan
• 02:40 — buzilish aniqlangan
• 02:55 — barcha serverlar tarmoqdan uzilgan
• 04:50 — mijozlarga birinchi xabar Telegram kanalida e’lon qilingan
• 2-noyabr, 17:00 — barcha domenlar uchun NS serverlar tiklangan
• 3-noyabr — pochta infratuzilmasining 80% dan ortig‘i va veb-pochta tiklangan
• 4-noyabr, 01:00 — birinchi saytlar qayta ishga tushgan

5-noyabrdagi oxirgi rasmiy yangilanishga ko‘ra, virtual hosting 60% ga, Beget boshqaruvidagi ajratilgan serverlar esa 40% ga tiklangan. Kompaniya zaxira nusxalarni tekshirib, saytlarni ulardan tiklashga tayyorlayotganini bildirgan.

Nega bu katta voqea

Beget o‘zini 1,5 milliondan ortiq mijozga ega Rossiyadagi yetakchi hosting deb ataydi. Bunday provayderning bir necha kun ishlamay qolishi faqat kichik bloglarga emas, internet-do‘konlar, davlat portallari va biznes pochtasiga ham ta’sir qildi. Bu hodisa bitta provayderga to‘liq bog‘lanib qolish qanchalik xavfli ekanini yana bir bor ko‘rsatdi.

Hujum qanday amalga oshirilgani, kim ortida turgani va mijozlar ma’lumotlari butunlay yo‘qolganmi — hozircha rasman e’lon qilinmagan.

Sayt egalari uchun 5 ta saboq

1. **Zaxira nusxani boshqa joyda saqlang.** «3-2-1» qoidasi: ma’lumotning 3 nusxasi, 2 xil tashuvchida, 1 tasi boshqa provayder yoki ofisda. Hosting ichidagi zaxira hosting bilan birga yo‘qolishi mumkin.

2. **Domen va DNS’ni hostingdan ajrating.** Domenni alohida registratorda, DNS’ni esa Cloudflare kabi xizmatda saqlasangiz, hosting ishdan chiqqanda saytni boshqa serverga bir necha daqiqada yo‘naltira olasiz.

3. **Korporativ pochtani alohida xizmatga o‘tkazing.** Pochta sayt bilan bir serverda bo‘lsa, ikkalasi birga to‘xtaydi. Mijozlar bilan aloqa uzilmasligi uchun pochtani alohida xizmatda yuriting.

4. **Tiklash rejasini oldindan sinab ko‘ring.** Zaxira nusxadan saytni yangi serverda qancha vaqtda ko‘tara olishingizni bilib qo‘ying. Sinab ko‘rilmagan zaxira — yo‘q zaxira degani.

5. **Kirish ma’lumotlarini himoyalang.** Boshqaruv paneli va serverlarga kirishda ikki bosqichli autentifikatsiyani yoqing, parollarni muntazam almashtiring va eski kirish kalitlarini o‘chiring.

Xulosa

Beget hodisasi istalgan provayder — hatto eng kattasi ham — hujum qurboni bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi. Saytingiz biznesingiz uchun muhim bo‘lsa, «hosting hammasini o‘zi qiladi» degan fikrdan voz keching va mustaqil zaxira hamda tiklash rejasiga bugunoq vaqt ajrating.