AQShdagi maʼlumotlar markazlari energiya tanqisligi sababli eski aviatsiyadan foydalanmoqda

AQShdagi sunʼiy intellekt vazifalariga moʻljallangan ayrim maʼlumotlar markazlari qayta jihozlangan aviatsiya dvigatellari yordamida oʻz elektr energiyasini ishlab chiqarishni boshladi. New York Times nashrining yozishicha, bu holat energiya taʼminoti sohasining sunʼiy intellekt taraqqiyotidan qanchalik ortda qolayotganini koʻrsatadi.

• Qayta jihozlangan aviatsiya dvigatellarining asosiy afzalligi maʼlumotlar markazini 24 oy ichida ishga tushirish imkonini berishidir.
• Shimoliy Virginiyada 100 MVt quvvatni tarmoqqa ulash uchun taxminan yetti yil vaqt ketadi.
• OpenAI va Ilon Maskning SpaceX kompaniyasi kabi yirik oʻyinchilar muqobil generatorlarga oʻtmoqda.

Energiya taʼminotidagi muammolar va kechikishlar

Sunʼiy intellekt sohasi jadal rivojlanib borayotgan bir paytda, energetika infratuzilmasi bu surʼatga ulgurmayapti. Xalqaro energetika agentligi maʼlumotlariga koʻra, Shimoliy Virginiyada 100 megavatt quvvatni tarmoqqa ulash yetti yilga yaqin vaqt oladi. Asosiy energiya resurslari esa 2031-yilgagina toʻliq ishga tushishi kutilmoqda.

Bunday kechikishlar allaqachon biznesning yoʻqotilishiga olib kelmoqda. Masalan, mahalliy energetika kompaniyasi 2030-yilgacha yetarli elektr energiyasi bilan taʼminlay olmasligini bildirganidan keyin, Microsoft Angliyadagi Nscale markazining asosiy mijozi boʻlishdan bosh tortdi.

Aviatsiya dvigatellaridan foydalanish amaliyoti

Energiya yetishmovchiligi sharoitida kompaniyalar mustaqil generatsiyaga oʻtmoqda. Ilon Maskning SpaceX kompaniyasi Memfisdagi Colossus 2 markazini quvvatlantirish uchun Missisipida sakkizta reaktiv dvigatel turbinalaridan foydalanmoqda. Ushbu qurilmalar Boeing samolyotlarida ishlatiladigan General Electric dvigatellarini modernizatsiya qiluvchi ProEnergy tomonidan yetkazib berilmoqda.

Shuningdek, oʻtgan yili OpenAI Texasning Abilen shahridagi Stargate obyektida gaz turbinalarini oʻrnatdi. AQShning Crusoe startapi ham Abilenda kampus qurib, u yerda 13 ta qayta jihozlangan ProEnergy aviatsiya dvigatellaridan foydalanishni rejalashtirgan.

Davlat siyosati va ekologik xavflar

AQSh maʼmuriyati maʼlumotlar markazlari operatorlarining oʻz-oʻzini elektr energiyasi bilan taʼminlashini ragʻbatlantirmoqda. Joriy yilning fevral oyida AQSh Energetika maʼlumotlari boshqarmasi harbiy samolyotlarning reaktiv dvigatellaridan foydalanishni taklif qildi. Arizonadagi bazada saqlanayotgan toʻrt mingga yaqin samolyot 40 GVt gacha quvvat berishi mumkin.

Biroq bu usulning kamchiliklari ham mavjud. Qayta jihozlangan aviatsiya dvigatellari oddiy gaz elektr stansiyalari uchun moʻljallangan turbinalarga qaraganda kamroq samarali boʻlib, atrof-muhitni koʻproq ifloslantiradi.