CATL 2000 km masofaga yetuvchi litiy-havo akkumulyatorlarini o‘rganmoqda

Dunyoning yirik tortish akkumulyatorlari ishlab chiqaruvchilaridan biri bo'lgan Xitoyning CATL kompaniyasi istiqbolli litiy-havo batareyalari texnologiyasini o'rganishni boshladi. Nazariy jihatdan bunday akkumulyatorlar batareya og'irligini sezilarli darajada oshirmasdan, elektromobillarga bir quvvatlanishda 2000 kilometrdan ortiq masofani bosib o'tish imkonini beradi.

• CATL 3505 Vt·soat/kg energiya zichligiga ega litiy-havo batareyalarini tadqiq etmoqda.
• Elektromobillarning bir zaryadda yurish masofasi nazariy jihatdan 2000 km dan oshishi mumkin.
• Texnologiya barcha reaktivlarni korpus ichida saqlash o'rniga atrofdagi havodan foydalanadi.
• Namlik va litiy peroksidining to'planishi asosiy texnik muammolar bo'lib qolmoqda.

Litiy-havo batareyalarining ishlash prinsipi

Mazkur texnologiyaning asosiy o'ziga xosligi shundaki, batareya reaktivlardan biri sifatida atrofdagi havodagi kisloroddan foydalanadi. Batareya quvvatsizlanganda metall litiy kislorod bilan elektrokimyoviy reaksiyaga kirishib, litiy peroksidini (Li₂O₂) hosil qiladi va elektromotor uchun energiya beradi. Quvvatlash vaqtida esa jarayon teskari ketishi kerak.

Oddiy litiy-ion akkumulyatorlardan farqli o'laroq, bunday tizim reaksiya uchun zarur bo'lgan barcha materialni korpus ichida saqlashi shart emas. Bu batareya og'irligini kamaytirib, to'planadigan energiya miqdorini bir necha barobar oshirish imkonini beradi.

Mavjud akkumulyatorlar bilan taqqoslaganda

Litiy-havo batareyalarining hisoblangan energiya zichligi 3505 Vt·soat/kg ga yetishi mumkin. Taqqoslash uchun, odatdagi litiy-ion elementlarda bu ko'rsatkich 200–300 Vt·soat/kg ni tashkil etadi, istiqbolli qattiq jismli batareyalarda esa taxminan 350–500 Vt·soat/kg atrofida bo'ladi.

Biroq ajoyib ko'rsatkichlar hozircha asosan qog'ozda mavjud bo'lib, ularni amaliyotga tatbiq etish uchun ko'plab ilmiy-tadqiqot ishlari talab etiladi. Kimyoviy xossalar bo'yicha nazariy hisob-kitoblar haqiqiy tajribada murakkab muammolarga duch keladi.

Ishlab chiqarish yo'lidagi asosiy to'siqlar

Litiy-havo akkumulyatorlari bir qator jiddiy muammolarga ega. Ish paytida hosil bo'ladigan litiy peroksid g'ovak elektrod ichida to'planib, kislorod kirishini qiyinlashtiradi va batareya quvvatini kamaytiradi. Zaryadlash vaqtida esa ushbu jarayonni to'liq teskari aylantirish hozircha qiyin kechmoqda.

Bundan tashqari, oddiy havoda mavjud bo'lgan namlik va karbonat angidrid istalmagan reaksiyalarga kirishib, qiyin tozalanadigan birikmalarni hosil qilishi mumkin. Shu sababli batareyalarga qo'shimcha havo filtrlash tizimi kerak bo'ladi.

Avtomobilsozlik bozori uchun ahamiyati

Muvaffaqiyatli litiy-havo batareyalarining yaratilishi butun dunyo elektromobillar bozorida tub burilish yasashi mumkin. CATL kompaniyasining bu boradagi muvaffaqiyati haydovchilarning masofa bo'yicha xavotirlarini yo'q qilishga yordam beradi.

Shunga qaramay, bunday texnologiyalar ommaviy avtomobillarga yetib kelishiga hali yillar kerak bo'ladi. Hozircha bu ilmiy izlanish bosqichida bo'lib, biznes va muhandislar oldida ulkan vazifalar turibdi.