Xitoy Oyga ilk ekipajsiz qo'nish sinovini amalga oshiradi

Xitoy o'zining kosmik dasturi doirasida Yerning tabiiy yo'ldoshiga ilk bor insonni qo'ndirishga tayyorgarlik ko'rmoqda. 2030-yilgacha rejalashtirilgan mazkur parvozdan oldin mutaxassislar barcha asosiy bosqichlarni o'z ichiga olgan ekipajsiz sinov rejasini amalga oshirishlarini e'lon qilishdi.

• Xitoy 2030-yilgacha Oyga qo'nish modulini ekipajsiz sinovdan o'tkazadi.
• Operatsiya uchun ikkita "Changchjen-10" raketasi ishlatiladi.
• "Menchjou" kemasi kosmonavtlarni, qo'nish moduli esa sirtga yetkazadi.

Parvoz arxitekturasi va raketalarning vazifasi

Ushbu murakkab missiyani bajarish uchun ikki dona "Changchjen-10" raketa-tashuvchisidan foydalanish ko'zda tutilgan. Raketalardan biri Oyni o'rganish modulini, ikkinchisi esa uch kishilik "Menchjou" boshqariladigan kosmik kemasini trayektoriyaga chiqaradi. Oy orbitasiga chiqqandan so'ng ikkala apparat bir-biri bilan uchrashib, tutashishi kerak.

"Menchjou" kemasi Yer va Oy orbita oralig'ida uch nafar kosmonavtni tashishga mo'ljallangan. Qo'nish moduli esa ikki kishini OY sirtiga tushirib, qaytarib olib chiqish imkoniyatiga ega bo'ladi. Ushbu tizimlar ekipaj xavfsizligini ta'minlash uchun avvaldan sinovdan o'tkaziladi.

Texnologiyalarni bosqichma-bosqich sinovdan o'tkazish

Xitoy boshqariladigan kosmik dastur bosh konstruktorining o'rinbosari Van Syan ma'lum qilishicha, dastur ikki asosiy tamoyilga asoslanadi. Yer orbitasida tekshirish mumkin bo'lgan texnologiyalar avval orbital stansiya dasturi doirasida sinovdan o'tkaziladi, inson hayoti bilan bog'liq barcha amaliyotlar esa imkon qadar avtomatlashtiriladi.

Avvaliga raketaning Yer atrofi versiyasi va "Menchjou" kemasi sinovdan o'tkazilib, atmosferaga kirish hamda qaytish tizimlari tekshiriladi. Shundan keyingina sinovlar Oy versiyasiga o'tadi. Barcha operatsiyalar avval avtomatik rejimda ishlab chiqiladi.

Ekipajsiz modulning vazifalari va ilmiy tajribalar

Ekipajsiz parvoz davomida qo'nish moduli Oy sirtidan muhim ma'lumotlarni to'plashi lozim. Bular qatoriga sirt harorati, Oy changining xususiyatlari va bort tizimlarining ishlashi haqidagi axborotlar kiradi. Shuningdek, apparat odamlarsiz orbitalarga chiqish va qayta tutashishni bajarishi shart.

Bundan tashqari, 22-oktabr kuni Xitoy boshqariladigan kosmik parvozlar boshqarmasi ekipajsiz missiya vaqtida modul resurslaridan foydalangan holda ilmiy tajribalar o'tkazish uchun ariza yig'ish boshlanganini e'lon qildi.

Xitoyning Oydagi rejalari va ahamiyati

Xitoy o'z kosmonavtlarini 2030-yilgacha Oyga qo'ndirishni maqsad qilgan. Dastur nafaqat qo'nishni, balki sirtda qisqa muddat qolish, harakatlanish, namunalar yig'ish va ilmiy tadqiqotlar o'tkazib, Yerga muvaffaqiyatli qaytishni o'z ichiga oladi.