Telegram akkauntingizni buzilishdan qanday himoya qilish mumkin: 2025–2026 yillardagi firibgarlik sxemalari va 7 ta qadam

O‘zbekistonda Telegram — asosiy messenjer, shuning uchun firibgarlar ham aynan unga ko‘z tikadi. O‘g‘irlangan akkaunt orqali do‘stlaringizdan qarz so‘rashadi, kanallaringizni sotib yuborishadi yoki shaxsiy yozishmalaringizni shantaj uchun ishlatishadi. Quyida eng keng tarqalgan sxemalar va ulardan himoyalanishning aniq qadamlari.

Akkauntlar qanday o‘g‘irlanadi

• **«Ovoz bering» havolasi.** Tanishingiz nomidan «tanlovda menga ovoz ber» degan xabar keladi. Havola Telegram’ga o‘xshash saytga olib boradi va telefon raqami hamda kodni so‘raydi.
• **«Sovg‘a yutdingiz» yoki «Telegram Premium bepul».** Soxta bot yoki sayt akkauntga kirish kodini so‘raydi.
• **«Kod adashib keldi, yuborib yuboring».** Firibgar sizning raqamingizga kirishga urinadi va kelgan kodni sizdan so‘raydi.
• **Soxta «Telegram xavfsizlik xizmati».** Akkauntingiz bloklanishi haqida qo‘rqitib, kod yoki parolni so‘rashadi.

Esda tuting: **Telegram hech qachon sizdan kodni yoki parolni so‘ramaydi.** Kirish kodi faqat sizga kerak — uni hech kimga, hatto «Telegram xodimi»ga ham yubormang.

7 ta himoya qadami

1. **Ikki bosqichli tekshiruvni yoqing.** Sozlamalar → Maxfiylik va xavfsizlik → Ikki bosqichli tekshiruv. Kuchli parol o‘ylab toping va tiklash uchun e-pochtani ulang. Shunda kimdir SMS-kodni bilib olsa ham, parolsiz kira olmaydi. Bu eng muhim qadam.

2. **Faol sessiyalarni tekshiring.** Sozlamalar → Qurilmalar. Notanish qurilma yoki shahar bo‘lsa — darhol «Sessiyani tugatish»ni bosing. «Boshqa barcha sessiyalarni tugatish» tugmasi hamma begona qurilmalarni bir yo‘la chiqarib yuboradi.

3. **Kirish kodi (passcode) qo‘ying.** Sozlamalar → Maxfiylik va xavfsizlik → Kirish kodi. Telefoningiz boshqa birovning qo‘liga tushsa, yozishmalaringiz ochiq bo‘lmaydi.

4. **Telefon raqamingizni yashiring.** Maxfiylik → Telefon raqami → «Hech kim» yoki «Kontaktlarim». Shuningdek «Meni raqam orqali topish»ni cheklang.

5. **Guruhlarga qo‘shishni cheklang.** Maxfiylik → Guruhlar → «Kontaktlarim». Bu spam guruhlar va firibgar «investitsiya» chatlaridan himoya qiladi.

6. **Havolalarni tekshiring.** Telegram’ning rasmiy domenlari — telegram.org va t.me. Kirish uchun raqam va kod so‘raydigan boshqa har qanday sayt — firibgarlik.

7. **SIM-kartangizni himoyalang.** Mobil operatoringizda SIM-kartani qayta chiqarishga cheklov yoki PIN qo‘yish mumkinligini so‘rang. Firibgarlar ba’zan raqamni o‘zlariga o‘tkazib olishga urinishadi.

Akkaunt baribir o‘g‘irlangan bo‘lsa

• Agar hali kira olsangiz — darhol Qurilmalar bo‘limida boshqa barcha sessiyalarni tugating va ikki bosqichli parolni o‘zgartiring.
• Kira olmasangiz — Telegram’ning rasmiy yordam sahifasi (telegram.org/support) orqali murojaat qiling.
• Do‘stlaringizni boshqa ijtimoiy tarmoq yoki SMS orqali ogohlantiring: sizning nomingizdan pul so‘ralsa, bermasinlar.
• Bank kartasi ma’lumotlari yozishmalarda bo‘lgan bo‘lsa, bankka qo‘ng‘iroq qilib, kartani bloklang.

Xulosa

Ikki bosqichli parol va faol sessiyalarni muntazam tekshirish Telegram’dagi hujumlarning aksariyatini to‘xtatadi. Bunga 3 daqiqa vaqt ketadi — hoziroq yoqib qo‘ying va yaqinlaringizga ham shu maqolani yuboring.