Microsoft va Google sun'iy intellekt taqiqini qo'llab-quvvatlaydi

30-oktabr kuni Microsoft kompaniyasi o'zining sun'iy intellekt mahsulotlarida veb-saytlar tarkibidan foydalanish bo'yicha yangi qoidalarni e'lon qildi. Shu kuni Google ham sun'iy intellektni o'qitishga qarshi umumiy mexanizmni qo'llab-quvvatlash niyatida ekanligini ma'lum qildi. Kompaniyalar veb-resurs egalariga o'z materiallarini qidiruv natijalaridan chiqarib tashlamagan holda AI modellaridan himoya qilish imkoniyatini taqdim etmoqda.

• Yangi qoidalar AI Training (o'qitish) va AI Grounding (javoblar generatsiyasida foydalanish) usullarini bir-biridan alohida taqiqlash imkonini beradi.
• Veb-ustalar IETF standarti asosida bir nechta AI ta'minotchilari uchun umumiy cheklovlarni o'rnatishlari mumkin bo'ladi.
• O'zgarishlar 2027-yil boshidan amalga oshila boshlaydi va eski NoArchive hamda NoCache teglarini almashtirish uchun o'tish davri nazarda tutilgan.

O'qitish va javoblar generatsiyasini ajratish

Microsoft materiallardan foydalanishning ikki xil usulini ajratishni taklif qilmoqda. Birinchisi AI Training bo'lib, bunda matn va rasmlar modellarni o'qitish uchun ishlatiladi va model keyinchalik saytga murojaat qilmagan holda ma'lumotni eslab qoladi. Ikkinchisi AI Grounding bo'lib, unda sun'iy intellekt foydalanuvchining aniq savoliga javob berish uchun sayt materiallariga murojaat qiladi va manba havolasini keltiradi.

O'qitishni taqiqlash uchun robots.txt fayliga maxsus qatorlarni qo'shish kifoya va bu qidiruv natijalariga ta'sir qilmaydi. AI Grounding uchun esa sahifa HTML-kodiga maxsus metateg qo'shish yoki HTTP-sarlavhadan foydalanish ko'zda tutilgan. Agar sayt egasi hech qanday cheklov qo'ymasa, Microsoft sukut bo'yicha ikkala usulga ham ruxsat berilgan deb hisoblaydi.

Google rejalari va IETF standarti

Google kompaniyasi 2027-yil davomida yangi umumiy taqiqni joriy etishni rejalashtirmoqda va IETF doirasida ishlab chiqilayotgan standartga tayanadi. Agar sayt yangi direktiva orqali o'qitishni taqiqlasa, Google buni o'z mexanizmi uchun ham amal qiladi deb qabul qiladi, garchi Google-Extended sozlamalari o'z ustuvorligini saqlab qolsa ham. Hozircha Google AI Grounding mexanizmini qo'llab-quvvatlashini e'lon qilgani yo'q.

IETF loyihasi hali tasdiqlangan standart darajasiga yetmagan va yangi direktivalar nusxa ko'chirishdan texnik himoya emas, balki sayt egasining xohishini bildiruvchi bayonot hisoblanadi. Ularga rioya qilish faqatgina sun'iy intellekt xizmatlarini taqdim etuvchi kompaniyalarning vijdoniga bog'liq bo'ladi.

Nashriyotlar va biznes uchun ahamiyati

Nashriyotlar endi o'z materiallarini AI o'qitishiga ruxsat berish, ulardan javoblarda foydalanishga ruxsat berish yoki ikkala usulni ham cheklash huquqiga ega bo'ladilar. Biroq, Microsoft ogohlantirishicha, Grounding taqiqlanishi saytning sun'iy intellekt javoblarida ko'rinishini kamaytiradi va ushbu xizmatlardan keladigan potentsial trafikni qisqartiradi.

O'zbekistonlik veb-ustalar va kontent yaratuvchilar uchun bu o'zgarishlar qidiruv tizimlarini optimizatsiya qilish strategiyasini oldindan rejalashtirish muhimligini anglatadi. 2027-yil boshida kuchga kiradigan yangi qoidalar sayt egalariga o'z ma'lumotlari ustidan to'liq nazoratni ta'minlaydi va klassik qidiruvdagi o'rinlarni yo'qotmagan holda zamonaviy texnologiyalar bilan ishlashga yordam beradi.