Harbiylar dushman dronlaridan himoyalanish uchun tijorat 5G tarmoqlarini sinamoqda

Harbiy tuzilmalar va mudofaa tashkilotlari jangovar sharoitda uchuvchisiz uchish apparatlarini aniqlash hamda kuzatish uchun mavjud tijorat 5G aloqa tarmoqlaridan foydalanish imkoniyatlarini faol o'rganmoqda. Hozirgi qurolli mojarolar fonida dronlardan himoyalanish vositalarining ahamiyati keskin oshgani sababli mavjud infratuzilmani mudofaa maqsadlariga moslashtirish dolzarb vazifaga aylandi.

• Harbiylar dronlarni aniqlash uchun fuqarolik 5G uyali aloqa tarmoqlaridan foydalanishni sinovdan o'tkazmoqda.
• NATO Latviyadagi DiBaX 2026 mashg'ulotlarida sun'iy intellekt agentlari yordamida yaratilgan dushmanga qarshi kurash tizimini sinadi.
• AQShda AT&T va Ericsson kompaniyalari stadion yaqinida 5G tarmog'i orqali dronlarni aniqlash texnologiyasini namoyish etdi.

Latviyadagi NATO sinovlari va sun'iy intellekt

Oktyabr oyining oxirida Latviyada NATOning DiBaX 2026 deb nomlangan raqamli magistral tarmoqlarni sinovdan o'tkazish mashg'ulotlari bo'lib o'tdi. Ushbu tadbir davomida tashkilot 5G minoralari havo obyektlarini, xususan dronlarni passiv ravishda aniqlash va kuzatish qobiliyatiga ega ekanligini tekshirdi. Mazkur sinovlarda AQSh, Kanada, Germaniya, Finlyandiya, Litva kabi ittifoqchilar ishtirok etdi.

Sinovlarning eng e'tiborli jihatlaridan biri sun'iy intellekt agentlari tomonidan ishlab chiqilgan yechimlar bo'ldi. NATOning Oliy qo'mondonlik transformatsiya rahbari admiral Pyer Vandyening ta'kidlashicha, sun'iy intellekt ilgari bir-biri bilan muloqot qilish uchun mo'ljallanmagan tizimlarni, masalan Maven tizimi va milliy majmualarni atigi bir necha soat ichida bir-biriga bog'lashga muvaffaq bo'lgan.

AQShdagi namoyishlar va 6G istiqbollari

Shu bilan birga, AQShda AT&T va Ericsson kompaniyalari Texas shtatining Arlington shahridagi yirik stadion yaqinida 5G tarmog'i yordamida dronlarni aniqlash tizimini namoyish etdi. Bu texnologiya rasman ham aloqa, ham sensorli imkoniyatlarni o'z ichiga oluvchi kelajakdagi 6G avlodining ilk ko'rinishlaridan biri hisoblanadi.

Rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, mazkur tizim qamrov zonasida 300 dan 400 fut balandlikda uchayotgan bir nechta dronlarni aniqlash, ularning joylashuvini aniqlash va harakatini kuzatish imkoniyatiga ega bo'lgan. Ommaviy tadbirlar o'tkaziladigan joylar xavfsizligini ta'minlashda bu kabi texnologiyalar muhim rol o'ynashi mumkin.

Mudofaa uchun ahamiyati va xatarlar

Fuqarolik aloqa minoralari bazasida ishlaydigan 5G va 6G dronlarni aniqlash tarmoqlari qo'shimcha katta sarmoyalarsiz mudofaa uchun foydali yechim ekanligini ko'rsatmoqda. Biroq, mutaxassislar mavjud uyali aloqa minoralari kelgusida harbiy mojarolar paytida dushman uchun yanada jozibador nishonga aylanishi mumkinligidan xavotir bildirishmoqda.