Minsifry quruvchilarni uchta provayderni kiritishga majburlashni taklif qildi

Rossiya Raqamli rivojlanish vazirligi yangi va rekonstruksiya qilinadigan ko'p qavatli uylarda kamida uchta mustaqil aloqa operatori uchun muhandislik infratuzilmasini loyihalashtirishni majburiy etib belgilashni taklif qildi. Forbes nashrining yozishicha, ushbu qonun loyihasi aloqa tarmoqlari uchun yagona talablarni o'rnatadi va obyektlarni foydalanishga topshirish bosqichida davlat nazoratini kuchaytiradi.

• Qonun loyihasi yangi ko'p qavatli uylarda kamida uchta operator tarmoqlarini joylashtirishni talab qiladi.
• Aloqa infratuzilmasi talabga javob bermasa, uy foydalanishga ruxsat ololmaydi.
• Tarmoqlarni egallab olish hamda ikki yil davomida ishlatilmaydigan ortiqcha zaxiralash taqiqlanadi.
• Yangi qoidalar 2028 yil 1 martdan boshlab kuchga kiradi va o'sha sanadan keyingi loyihalarga taalluqli bo'ladi.

Yangi talablar va loyihalashtirish nazorati

Tashabbusga ko'ra, quruvchilar dastlabki loyiha hujjatlarining o'zidayoq kamida uchta provayder uchun kirish imkoniyatini nazarda tutishlari shart. Bu talab uy ichidagi binolarga ham, uning atrofidagi hamda tashqarisidagi chiziqli-kabel inshootlariga ham birdek taalluqlidir. Agar yaqin atreflarda tayyor infratuzilma bo'lmasa, uni uyga ulash ishlarini bajaruvchi operator yoki boshqa shaxslar qurishi kerak bo'ladi.

Shuningdek, uyni foydalanishga topshirish jarayonida ham nazorat kuchaytiriladi. Ruxsatnoma beruvchi organlar aloqa muhandislik infratuzilmasining yangi standartlarga muvofiqligini tekshiradi. Agar infratuzilma loyiha talablariga mos kelmasa, uy foydalanishga qabul qilinmaydi va bu aholining huquqlarini himoya qilishga xizmat qiladi.

Monopoliyaga qarshi kurash va zaxiralarni tartibga solish

Hujjat infratuzilmani mono-egallab olish holatlariga ham chek qo'yadi. Agar bu kamida uchta mustaqil operatorning joylashishiga xalaqit bersa, bir operatorga tegishli tarmoqlarni ko'p miqdorda joylashtirish taqiqlanadi. Infratuzilma mulkdori operatorlarga iqtisodiy asoslangan xarajatlardan oshmaydigan to'lov evaziga kirish huquqini ta'minlashi shart.

Qolaversa, tarmoqlarni asossiz ravishda zaxirada ushlab turish amaliyotiga ham chek qo'yiladi. Agar infratuzilma ikki yil davomida operatorlar tomonidan ishlatilmasa, u ortiqcha zaxiralangan deb topiladi. Mulkdor o'z huquqini saqlab qolgan holda, boshqa operatorlarga ham umumiy shartlar asosida ulanish imkoniyatini berishi majburiy bo'ladi.

Qonun loyihasining paydo bo'lish sabablari

Ushbu tashabbusning yuzaga kelishiga PIK qurilish kompaniyasi va «Lovitel» aloqa operatori o'rtasidagi uzoq davom etgan mojaro sabab bo'ldi. 2025 yil mart oyida «Lovitel»ga uyushtirilgan DDoS-hujum tufayli minglab aholi internet, televideniye va aqlli uy xizmatlaridan mahrum bo'lgandi. Tekshiruvlar natijasida PIK uylarida mazkur operator yagona provayder bo'lgani aniqlangan.

2025 yil sentyabr oyida FANT (FAS) PIK guruhiga nisbatan ish qo'zg'atdi. Xizmat ma'lumotlariga ko'ra, quruvchi va unga aloqador kompaniyalar boshqa provayderlarning uylarga kirishini ataylab cheklab kelgan. Natijada aholida tanlov huquqi bo'lmagan, yangi qoidalar esa aynan shu muammolarni bartaraf etishga qaratilgan.

Bozor va fuqarolar uchun ahamiyati

Oddiy fuqarolar va yangi uylar aholisi uchun bu qonun o'z xohishiga ko'ra internet provayderini erkin tanlash huquqini kafolatlaydi. Monopoliyaning yo'q qilinishi xizmatlar sifatini oshirish va raqobat evaziga narxlarning pasayishiga olib kelishi kutilmoqda.

Quruvchilar va telekommunikatsiya operatorlari uchun esa bu talablar tarmoqlarni loyihalashtirish va topshirish jarayonlarini o'zgartiradi. Qoidalar 2028 yil 1 martdan boshlab kuchga kirishi va o'sha sanadan keyingi obyektlarga tatbiq etilishi belgilangan.