Olimlar erkak sichqon embrionidan birinchi marta nasldor urg‘ochi klonlar olishdi

Olimlar birinchi marta erkak sichqonlarning klonlangan embrionlarini yashovchan va nasldor urg‘ochilarga aylantirishdi. Buning uchun ular Y-xromosomani olib tashlaydigan CRISPR genetik tahrirlash vositasiga asoslangan maxsus Y-CUT usulini ishlab chiqdilar.

• CRISPR asosidagi Y-CUT usuli yordamida embrionlardan Y-xromosoma olib tashlandi.
• Surrogat onalarga ko'chirilgan 13 ta embriondan 10 tasi urg'ochi jinsiy a'zolarga ega sog'lom sichqon bo'lib tug'ildi.
• Olingan urg'ochilar to'liq nasldor bo'lib chiqdi va sog'lom avlod qoldirdi.

Yangi genetik tahrirlash usuli

Tadqiqotchilar avval Y-CUT usulini sun'iy urug'lantirish yo'li bilan olingan erkak embrionlarida sinab ko'rdilar. Shundan so'ng ular somatik hujayra yadrosini ko'chirish yo'li bilan klonlangan embrionlarni yaratdilar. Donor-erkak hujayraning yadrosi o'z yadrosi olib tashlangan tuxum hujayraga joylashtirildi.

Surrogat onalarga o'tkazilgan 13 ta embriondan sog'lom sichqonlar tug'ildi, ularning 10 tasi urg'ochi jinsiy a'zolarga va XO to'plamiga ega edi. Sichqonlarda odatdagi ikkita o'rniga faqat bitta X-xromosoma bor edi. Hayvonlar sog'lom va nasldor bo'lib chiqdi.

Tajriba natijalari va avlod

Olingan urg'ochilar o'chirilgan Y-xromosomadan tashqari donorning genomiga to'liq mos keladigan klonlari bo'lib chiqdi. Ular klonlangan erkaklar bilan juftlashdi va XX yoki XY normal xromosoma to'plamiga ega avlodlarni dunyoga keltirdi.

Mualliflar yaponiya buzoq-balig'ining jinsini o'zgartira olish qobiliyatidan ilhomlanishganini ta'kidlashdi. Biroq, bu tajribada tabiiy jins o'zgarishi emas, balki embrionning xromosoma to'plamini maqsadli o'zgartirish haqida bormoqda.

Yo'qolib borayotgan turlarni saqlab qolish istiqbollari

Kelgusida ushbu texnologiya ko'payish uchun juda kam individlari qolgan turlarni saqlab qolishga yordam berishi mumkin. Masalan, bitta erkakning genetik materialidan juftlik yaratish uchun ham erkak, ham urg'ochilarni olish mumkin bo'lar edi.

Metodning qo'llanilishi turga bog'liq: kemiruvchilar XO to'plami bilan nasldor bo'lishi mumkin, ammo otlar va odamlar kabi boshqa sutemizuvchilarda bunday kombinatsiya normal ko'payishga to'g'ri kelmaydi. Mutaxassislar buni reproduktiv fan uchun muhim qadam deb atashdi.