HBM xotirasi Xitoyda: Kontrabandachilar AQSh sanksiyalarini qanday chetlab o‘tmoqda

The Information nashri yuqori tezlikdagi HBM xotira чипларини Xitoyga noqonuniy olib kirish sxemasi bo‘yicha yirik surishtiruv e’lon qildi. 2024-yil oxiridan beri amal qilib kelayotgan qat'iy AQSh eksport cheklovlari sharoitida kontrabandachilar sun'iy intellekt sanoati ehtiyojlarini qondirish uchun turli murakkab usullardan foydalanmoqda.

• Kontrabandachilar Samsung va SK hynix HBM mikrosxemalarini sanksiyalarga tushmaydigan arzon server protsessorlari bilan birlashtirib tashiydi.
• Yuklar Gonkong orqali Shenchjenga yuboriladi, u yerda xotira platalardan qizdirish yo'li bilan ajratib olinadi va sun'iy intellekt tezlatkichlarida ishlatiladi.
• Defitsit qora bozorda narxlarning keskin oshishiga olib keldi: bitta HBM3E bloki narxi 4000 dollargacha ko'tarildi, Janubiy Koreyadagi qoidabuzarliklar esa 560 million dollarga yetdi.

Sanksiyalarni chetlab o'tish texnikasi va Gonkongning roli Mazkur sxemaning asosiy moxiyati shundan iboratki, bojxona va eksport tekshiruvlaridan o'tishda xotiraning emas, balki to'plamdagi protsessorning unumdorligi hisobga olinadi. Samsung va SK hynix jahon HBM bozorining 80 foizidan ortig'ini nazorat qilishi, mahalliy Xitoy ishlab chiqaruvchilari esa yetarli hajmda mahsulot bera olmasligi sababli qora bozor asosiy kanalga aylangan. Shenchjenga yetkazib kelingan to'plamlardan mutaxassislar mikrosxemalarni sug'urib oladi. Bu jarayon nozik komponentlarning shikastlanish xavfi yuqoriligi bilan bog'liq, biroq tayyor chiplarning qora bozordagi yuqori narxi barcha yo'qotishlarni qoplaydi. Janubiy Koreya bojxona xizmatlari strategik tovarlarni noqonuniy olib chiqish holatlari ko'payganini qayd etmoqda.

Bozordagi ta'sir va HBM3E xotirasi taqchilligi Tanqislikning iqtisodiy ta'siri juda katta bo'ldi. Shenchjendagi brokerlarning so'zlariga ko'ra, bir yil oldin bitta HBM3E bloki bir necha yuz dollarga baholangan bo'lsa, hozirda uning narxi 4000 dollarga yetmoqda. Bitta zamonaviy sun'iy intellekt tezlatkichi uchun olti taldan sakkiztagacha shunday blok talab etilishini hisobga olsak, faqat xotiraning o'zi xaridorga protsessorsiz 24 000 – 32 000 dollarga tushadi. Kontrabanda xotirasidan tashqari, brokerlar eski Nvidia tezlatkichlaridan olingan chiplar va to'xtatilgan loyihalar zaxiralarini ham sotmoqda. Janubiy Koreyada 2026-yilning mayigacha aniqlangan savdo qoidabuzarliklari hajmi 560 million dollardan oshdi, uning uchdan bir qismi strategik yarimo'tkazgichlarga to'g'ri keladi.

Huawei atrofidagi vaziyat va kelajakdagi rejalar Xitoy bozorida tanqis komponentlarning asosiy xaridori Huawei kompaniyasi hisoblanadi. The Information ma'lumotlariga ko'ra, Huawei o'zining 2027-yil boshida chiqarilishi rejalashtirilgan yangi Ascend 960DT tezlatkichi Samsung va SK hynix xotirasiga tayanishini mijozlarga ma'lum qilgan hamda xaridorlarga xotirani mustaqil ravishda ta'minlashni taklif etgan. Huawei yangi Ascend 960DT joriy chiplardan ikki baravar samarali bo'lishini va'da qilmoqda. Janubiy Koreya gigantlari tomonidan to'g'ridan-to'g'ri ta'minotlar mavjud emas — SK hynix 2020-yilgi sanksiyalardan so'ng kompaniya bilan hamkorlikni to'xtatganini ma'lum qilgan, bu esa yashirin sxemalarni Xitoy uchun yagona yo'lga aylantirmoqda.