Nasdaq 5.5% ga tushib, korreksiya zonasiga kirdi

AQSh fond bozori payshanba kuni keskin pasayishni boshdan kechirdi. Investorlar sun'iy intellekt (AI) infratuzilmasi, xususan, ma'lumotlar markazlari qurilishi kelajagi borasidagi xavotirlar fonida texnologik aksiyalardan voz kechishni tezlashtirdilar.

• Nasdaq Composite indeksi 5.52% ga tushib, korreksiya zonasiga kirdi.
• S&P 500 indeksi 4.36% ga, Dow Jones esa 3.44% ga pasaydi.
• Nvidia 9%, Broadcom esa 10% ga arzonlashdi, chip ishlab chiqaruvchilar uchun bu 2020-yildan buyon eng yomon kun bo'ldi.
• Mag7 kompaniyalari bozor qiymati bir kun ichida qariyb 900 milliard dollarga kamaydi.

Texnologik aksiyalardagi sarosima

Pasayishning asosiy sababi AQShdagi saylov natijalari bilan bog'liq. Demokratik partiyaning Kongressdagi muvaffaqiyati ma'lumotlar markazlari uchun qat'iy cheklovlar joriy etilishiga olib kelishi mumkin. Xususan, senator Berni Sanders atrof-muhitni muhofaza qilish maqsadida ma'lumotlar markazlari qurilishiga moratoriy qo'yishni talab qilmoqda.

Bu xavotirlar chip ishlab chiqaruvchilar va bulutli xizmatlar kompaniyalari aksiyalariga darhol ta'sir qildi. Qualcomm kabi kompaniyalar daromadlari kutilganidan yaxshiroq bo'lsa-da, kelgusi choraklar uchun noaniq prognozlar sababli keskin tushib ketdi. Investorlar so'nggi uch yil davomida bozorning asosiy dvigateli bo'lgan AIga sarflanadigan xarajatlar davri yakunlanayotganidan xavotirda.

Umumiy bozorga ta'siri

Texnologik sektordagi sotuvlar bosimi Caterpillar (-6%) va JPMorgan (-4%) kabi texnologik bo'lmagan yirik kompaniyalarga ham o'z ta'sirini ko'rsatdi. Tahlilchilarning ta'kidlashicha, bozor o'zining haddan tashqari qizib ketgan holatidan qaytmoqda va investorlar yangi siyosiy iqlimni tahlil qilish uchun o'z aktivlarini qayta ko'rib chiqmoqdalar.

Hozirgi pasayish jiddiy bo'lishiga qaramay, fond birjasining savdoni to'xtatuvchi avtomatik himoya mexanizmlari (circuit breakers) ishga tushirilmadi. Buning uchun S&P 500 kamida 7% ga tushishi kerak, hozirgi vaziyat esa bu chegaradan yiroqroq.

Biznes va investorlar uchun ahamiyati

O'zbekistonlik va MDHlik IT tadbirkorlari va investorlar uchun bu holat xalqaro bozorlardagi siyosiy va ekologik tartibga solishlarning bevosita ta'sirini anglatadi. AI infratuzilmasiga bo'lgan bosim global chip ta'minotiga va bulutli xizmatlar narxiga ta'sir qilishi mumkin. Bu esa xalqaro IT loyihalari byudjetini rejalashtirishda ehtiyotkorlikni talab etadi.