AQShda suniy superintellektni taqiqlash taklif qilindi

AQShdagi oraliq saylovlarda demokratlar g'alaba qozonganidan bir kun o'tib, Arizona shtatidan saylangan Kongress a'zosi Yassamin Ansari ilg'or suniy intellekt (AI) texnologiyalari rivojlanishini to'xtatish bo'yicha dadil tashabbus bilan chiqdi. U mazkur sohani "nazoratsiz" deb atab, nafaqat qat'iy tartibga solish, balki suniy superintellektni butunlay taqiqlashni talab qildi.

• Ansari tashabbusining asosiy jihatlari:
• Ilg'or AI ishlanmalarini vaqtincha to'xtatib turish.
• Suniy superintellekt yaratishni qonunan taqiqlash.
• Sanoat ustidan davlat nazoratini kuchaytirish.

Siyosiy ta'sir va vakolatlar 2025-yilda Kongressga saylangan Ansari kiberxavfsizlik va energetika siyosati bo'yicha qo'mitalarda faoliyat yuritadi. Garchi u hozircha qo'mita rahbari bo'lmasa-da, uning bu pozitsiyalari Oq uyning AI bo'yicha siyosatiga ta'sir o'tkazish imkonini beradi. Bu esa Prezident Donald Trampning texnologik ustunlikni Xitoy bilan poyga deb biladigan strategiyasi bilan to'g'ridan-to'g'ri qarama-qarshilikni yuzaga keltiradi.

Tibbiy tadqiqotlar va jamiyatdagi qarshilik AI texnologiyalarini taqiqlashga bo'lgan urinishlar nafaqat siyosatchilar, balki jamiyatning turli qatlamlarida ham tanqidga uchramoqda. Masalan, og'ir kasallikka chalingan fuqarolar AI orqali tezlashtirilgan tibbiy tadqiqotlar ularning hayotini saqlab qolishi mumkinligini ta'kidlab, siyosatchilarni bu masalani qayta ko'rib chiqishga chaqirmoqda. Elon Mask ham bu taklifga "yangi jasur dunyo" deya izoh berib, vaziyatning murakkabligiga ishora qildi.

Ma'lumotlar markazlari va energiya inqirozi Suniy intellektga bo'lgan qarshilik nafaqat dasturiy ta'minot, balki jismoniy infratuzilma bilan ham bog'liq. Saylovchilar ma'lumotlar markazlari (data centers) sababli elektr energiyasi narxining oshishi va shovqin darajasidan norozi. Hukumat bu muammolarni kamaytirishga urinayotgan bo'lsa-da, saylovchilar uchun bu choralar yetarli emas deb baholanmoqda.

Texnologik kelajak uchun ahamiyati AQShda AI sohasini tartibga solish bo'yicha siyosiy bosimning kuchayishi texnologiya gigantlari uchun jiddiy xavf hisoblanadi. Agar qonunchilik darajasida taqiqlar joriy etilsa, bu nafaqat mahalliy innovatsiyalarni sekinlashtirishi, balki global miqyosdagi texnologik raqobat manzarasini tubdan o'zgartirishi mumkin. Biznes va dasturchilar uchun bu tartibga solishlarga tayyor turish va AI xavfsizligini ta'minlash masalasida yanada ehtiyotkor bo'lish zaruratini keltirib chiqaradi.