Natriy akkumulyatorlari uchun 1000 sikldan keyin ham ishlaydigan elektrolit yaratildi

Janubiy koreyalik tadqiqotchilar natriy akkumulyatorlarini xavfsizroq va chidamliroq qilish imkonini beruvchi innovatsion elektrolit turini ishlab chiqishdi. Chonnam milliy universitetining professori Chan Jin Pak boshchiligidagi olimlar guruhi sinovlar davomida ajoyib natijalarni qayd etgan texnologiyani taqdim etdi. Laboratoriya sharoitida sinovdan o'tgan batareya 1000 ta zaryadlash va zaryadsizlanish siklidan so'ng ham o'zining boshlang'ich sig'imining 90,4 foizini saqlab qolishga muvaffaq bo'ldi.

• Professor Chan Jin Pak boshchiligidagi guruh natriy batareyalari uchun yangi polimer elektrolitni yaratdi.
• Akkumulyator 1000 sikldan keyin ham 90,4% sig'imini saqlab qoldi.
• Texnologiya qisqa tutashuvga olib keluvchi dendritlar hosil bo'lishining oldini oladi.
• Batareya korpusi kesib yuborilgandan keyin ham yorug'lik diodini (svetodiodni) yoqishda davom etdi.

Natriy texnologiyalarining muammolari va yechimi Natriy batareyalari arzon va keng tarqalgan xomashyo ekanligi sababli an'anaviy litiy-ionli akkumulyatorlarga mukammal muqobil sifatida qaraladi. Biroq metall natriyning kimyoviy jihatdan juda faolligi bu texnologiyaning keng tarqalishiga to'sqinlik qilib kelgan. Odatiy suyuq elektrolitlarda metall o'simtalari — dendritlar hosil bo'lib, ular akkumulyatorni shikastlashi va qisqa tutashuvni keltirib chiqarishi mumkin. Ushbu xavflarni bartaraf etish uchun tadqiqotchilar uchta asosiy komponentdan iborat maxsus birikmani kashf etishdi. Olimlar natriy perxlorat, N-izopropilakrilamid va saksinitrildan foydalangan holda dastlab suyuq aralashmani hosil qilishgan, so'ngra uni mustahkam polimer tuzilishiga aylantirishgan. Ushbu material elektrolitning oqib ketishiga yo'l qo'ymaydi, shu bilan birga ionlarning erkin harakatlanishini ta'minlaydi. Olingan yangi material 30 °C haroratda 1,39 mSm/sm ion o'tkazuvchanligini namoyish etdi va dastlabki sig'imi 110,2 mA·soat/g ni tashkil qildi.

Xavfsizlik va sinov natijalari Olimlar nafaqat batareyaning ishlash muddatini uzaytirishga, balki uning xavfsizligini keskin oshirishga ham erishdilar. Yangi elektrolit yong'inga qarshi yuqori turg'unlikni ko'rsatib, suyuqlik sizib chiqish xavfini minimal darajaga tushirdi. Laboratoriya namoyishi chog'ida akkumulyator korpusi egib ko'rsatilganda va hatto qaychi bilan kesib tashlanganda ham ichki sxema ishdan chiqmagan va ulangan svetodiodni energiya bilan ta'minlashda davom etgan. Bu esa kelajakda portlash yoki yonish xavfi bo'lmagan qurilmalarni yaratish yo'lini ochadi.

O'zbekiston va global bozor uchun ahamiyati Ushbu texnologiyaning rivojlanishi energiya saqlash tizimlari, elektr transporti va ko'chma qurilmalar uchun litiyga bo'lgan qaramlikni kamaytiradi. Arzon natriy bazasidagi xavfsiz batareyalarning amaliyotga joriy etilishi kelgusida maishiy texnika va yirik tarmoqlar uchun arzon hamda ekologik toza energiya manbalarini taqdim etishi kutilmoqda.